ສົນທິສັນຍາອັດລັງຕິກເໜືອ - ເຊິ່ງເອີ້ນກັນທົ່ວໄປວ່າ ສົນທິສັນຍາ NATO ຫຼື ສົນທິສັນຍາວໍຊິງຕັນ — ເປັນພື້ນຖານທີ່ພັນທະມິດທາງທະຫານທີ່ມີອຳນາດທີ່ສຸດໃນໂລກຕັ້ງຢູ່. ສົນທິສັນຍາດັ່ງກ່າວໄດ້ຖືກສະຫຼຸບໃນວັນທີ 4 ເມສາ 1949 ທີ່ວໍຊິງຕັນດີຊີ, ຍັງຄົງສືບຕໍ່ຈົນເຖິງທຸກມື້ນີ້ເພື່ອສ້າງກະດູກສັນຫຼັງທາງດ້ານກົດໝາຍ ແລະ ການເມືອງຂອງອົງການສົນທິສັນຍາອັດລັງຕິກເໜືອ (NATO). ດ້ວຍ 32 ປະເທດສະມາຊິກ ແລະ ເລຂາທິການໃຫຍ່ໃນນາມຂອງ Mark Rutte ຊາວໂຮນລັງ, ພັນທະມິດໄດ້ກາຍເປັນຈຸດໃຈກາງຂອງຄວາມສົນໃຈຈາກສາກົນອີກຄັ້ງ.

ໃນບົດຄວາມນີ້, ພວກເຮົາຈະວິເຄາະສົນທິສັນຍາຈາກທັດສະນະທາງກົດໝາຍຄື: ເນື້ອໃນ ແລະ ໂຄງສ້າງຂອງມັນ, ຂັ້ນຕອນການເຂົ້າຮ່ວມ ແລະ ການຖອນຕົວ, ກົນໄກການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງ, ແລະ ການພັດທະນາທີ່ກ່ຽວຂ້ອງທີ່ສຸດໃນທົດສະວັດທີ່ຜ່ານມາ. ພວກເຮົາສຸມໃສ່ໂດຍສະເພາະກ່ຽວກັບມິຕິທາງກົດໝາຍທີ່ສຳຄັນຕໍ່ ທະນາຍຄວາມ, ນັກສຶກສາກົດໝາຍ, ຜູ້ກຳນົດນະໂຍບາຍ ແລະ ພົນລະເມືອງທີ່ສົນໃຈ.

1. ເນື້ອໃນ ແລະ ໂຄງສ້າງທາງກົດໝາຍຂອງສົນທິສັນຍາ NATO

ສົນທິສັນຍາອັດລັງຕິກເໜືອ ເປັນສົນທິສັນຍາຫຼາຍຝ່າຍແບບຄລາສສິກພາຍໃຕ້ກົດໝາຍສາກົນສາທາລະນະ. ມັນປະກອບດ້ວຍສິບສີ່ມາດຕາ ແລະ ຖືກຮັກສາໄວ້ໃຫ້ກະທັດຮັດໂດຍເຈດຕະນາ: ຜູ້ກໍ່ຕັ້ງຂອງສົນທິສັນຍາຕ້ອງການເຄື່ອງມືທີ່ມີຄວາມຍືດຫຍຸ່ນ ເຊິ່ງເປີດພື້ນທີ່ທາງການເມືອງໃຫ້ແກ່ລັດສະມາຊິກທີ່ມີອະທິປະໄຕ.

ມາດຕາ 5: ຫຼັກການພື້ນຖານຂອງການປ້ອງກັນຮ່ວມກັນ

ມາດຕາທີ່ຖືກອ້າງອີງຫຼາຍທີ່ສຸດ - ແລະ ມີການໂຕ້ວາທີຫຼາຍທີ່ສຸດ - ແມ່ນມາດຕາ 5 ຢ່າງບໍ່ຕ້ອງສົງໃສ. ມາດຕານີ້ກຳນົດວ່າການໂຈມຕີດ້ວຍອາວຸດຕໍ່ລັດສະມາຊິກໜຶ່ງ ຫຼື ຫຼາຍລັດຈະຖືກຖືວ່າເປັນການໂຈມຕີຕໍ່ທຸກຄົນ. ແຕ່ລະລັດສະມາຊິກໃຫ້ຄຳໝັ້ນສັນຍາທີ່ຈະຊ່ວຍເຫຼືອລັດທີ່ຖືກໂຈມຕີ, "ລວມທັງການໃຊ້ກຳລັງປະກອບອາວຸດ."

ສິ່ງທີ່ຫຼາຍຄົນບໍ່ຮູ້ກໍຄື ມາດຕາ 5 ບໍ່ມີພັນທະໂດຍອັດຕະໂນມັດໃນການດຳເນີນການແຊກແຊງທາງທະຫານ. ບົດບັນຍັດດັ່ງກ່າວລະບຸວ່າ ແຕ່ລະປະເທດສະມາຊິກຕ້ອງ “ດຳເນີນການຕາມທີ່ເຫັນວ່າຈຳເປັນ, ລວມທັງການໃຊ້ກຳລັງປະກອບອາວຸດ.” ດັ່ງນັ້ນ, ລັກສະນະຂອງການຊ່ວຍເຫຼືອຍັງຄົງເປັນການຕັດສິນໃຈຂອງຊາດ. ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ສິ່ງນີ້ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດການໂຕ້ວາທີທາງດ້ານກົດໝາຍ ແລະ ການເມືອງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍກ່ຽວກັບຂອບເຂດຂອງພັນທະຂອງພັນທະມິດ.

ມາດຕາ 5 ໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງເປັນທາງການພຽງຄັ້ງດຽວເທົ່ານັ້ນ: ຫຼັງຈາກການໂຈມຕີສະຫະລັດອາເມລິກາໃນວັນທີ 11 ກັນຍາ 2001. ສິ່ງນີ້ນຳໄປສູ່ພາລະກິດຂອງ ISAF ໃນອັຟການິສຖານ, ເຊິ່ງເນເທີແລນໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມເປັນເວລາຫຼາຍປີ.

ມາດຕາ 4: ການປຶກສາຫາລືໃນກໍລະນີທີ່ມີໄພຂົ່ມຂູ່

ມາດຕາ 4 ໃຫ້ສິດແກ່ບັນດາປະເທດສະມາຊິກໃນການຮ້ອງຂໍການປຶກສາຫາລືທຸກຄັ້ງທີ່ຄວາມສົມບູນຂອງດິນແດນ, ຄວາມເປັນເອກະລາດທາງການເມືອງ ຫຼື ຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງເຂົາເຈົ້າຖືກຄຸກຄາມ. ມາດຕານີ້ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ໜ້ອຍກວ່າມາດຕາ 5, ແຕ່ເປັນວາວຄວາມປອດໄພທາງການທູດທີ່ສຳຄັນ. ໃນທາງປະຕິບັດມັນໄດ້ຖືກຮຽກຮ້ອງໃນຫຼາຍໆໂອກາດ, ລວມທັງໂດຍຕຸລະກີໃນຊ່ວງຄວາມເຄັ່ງຕຶງຢູ່ຊາຍແດນຊີເຣຍ ແລະ ໂດຍບັນດາປະເທດ Baltic ຫຼັງຈາກການຮຸກຮານຂອງຣັດເຊຍໃນຢູເຄຣນ.

ຂໍ້ກຳນົດທີ່ສຳຄັນອື່ນໆ

ມາດຕາທີ່ຍັງເຫຼືອກ່ຽວຂ້ອງກັບການສົ່ງເສີມສັນຕິພາບ ແລະ ສະຖຽນລະພາບ (ມາດຕາ 1–2), ການຮ່ວມມືໃນເລື່ອງການປ້ອງກັນປະເທດ (ມາດຕາ 3), ໂຄງສ້າງສະຖາບັນຂອງ NATO (ມາດຕາ 9), ການເຂົ້າຮ່ວມສະມາຊິກໃໝ່ (ມາດຕາ 10), ສາຍພົວພັນກັບກົດບັດສະຫະປະຊາຊາດ (ມາດຕາ 7), ແລະການຖອນຕົວຂອງລັດສະມາຊິກ (ມາດຕາ 13).

ສິ່ງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໂດຍສະເພາະແມ່ນມາດຕາ 7, ເຊິ່ງຄວບຄຸມສາຍພົວພັນກັບກົດບັດສະຫະປະຊາຊາດຢ່າງຊັດເຈນ: ສົນທິສັນຍາ NATO ປະໄວ້ສິດ ແລະ ພັນທະຂອງບັນດາປະເທດສະມາຊິກພາຍໃຕ້ກົດບັດສະຫະປະຊາຊາດຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າກົດບັດສະຫະປະຊາຊາດມີລະດັບຊັ້ນສູງກວ່າສົນທິສັນຍາ NATO. ໃນທາງທິດສະດີ, ການຕັດສິນໃຈຂອງ NATO ອາດຈະຂັດແຍ້ງກັບພັນທະຂອງສະຫະປະຊາຊາດ - ຄວາມເຄັ່ງຕຶງທີ່ສະແດງອອກໃນການປະຕິບັດໃນລະຫວ່າງການປະຕິບັດງານຂອງ NATO ໃນ Kosovo (1999), ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍບໍ່ມີອຳນາດຂອງສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງສະຫະປະຊາຊາດຢ່າງຊັດເຈນ.

2. NATO ໃນຖານະອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ: ສະຖານະພາບທາງກົດໝາຍ

ອົງການ NATO ເປັນອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນທີ່ມີບຸກຄະລິກກະພາບທາງດ້ານກົດໝາຍ. ສິ່ງນີ້ມີຄວາມໝາຍທາງກົດໝາຍ ເພາະວ່າອົງການ NATO ສາມາດເຮັດສັນຍາ, ປະກົດຕົວຕໍ່ໜ້າສານ ແລະ ມີພູມຕ້ານທານ. ສະຖານະພາບທາງກົດໝາຍຂອງສຳນັກງານໃຫຍ່ ແລະ ບຸກຄະລາກອນຂອງ NATO ໄດ້ຖືກອະທິບາຍຕື່ມອີກໃນ ອະນຸສັນຍາປາຣີ (1952) ແລະ ຂໍ້ຕົກລົງສະຖານະພາບຂອງກອງກຳລັງ NATO (SOFA, 1951).

ສົນທິສັນຍາ SOFA ຄວບຄຸມ, ໃນບັນດາສິ່ງອື່ນໆ, ຕຳແໜ່ງທາງກົດໝາຍຂອງກອງທັບຂອງລັດສະມາຊິກໜຶ່ງໃນດິນແດນຂອງອີກລັດໜຶ່ງ. ລັດຜູ້ສົ່ງຍັງຄົງມີອຳນາດຕັດສິນຕໍ່ກຳລັງຂອງຕົນສຳລັບການກະທຳຜິດທາງການບໍລິການ; ລັດຜູ້ຮັບມີສິດຕັດສິນຕໍ່ຄວາມຜິດທາງອາຍາທີ່ເກີດຂຶ້ນນອກໜ້າທີ່. ສຳລັບຄວາມເສຍຫາຍທາງແພ່ງ, ການຈັດການພິເສດຈະຖືກນຳໃຊ້: ລັດຜູ້ຮັບຈັດການການຮຽກຮ້ອງ ແລະ ຫຼັງຈາກນັ້ນແບ່ງປັນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ (ໂດຍທົ່ວໄປ 75/25) ກັບລັດຜູ້ສົ່ງ.

ໃນປະເທດເນເທີແລນ ການຈັດແຈງນີ້ໄດ້ຖືກອະທິບາຍຕື່ມອີກໃນ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການຊົດເຊີຍຄວາມເສຍຫາຍທີ່ເກີດຈາກຍານພາຫະນະ NATO, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ພົນລະເມືອງທີ່ປະສົບກັບຄວາມເສຍຫາຍທີ່ເກີດຈາກຍານພາຫະນະຂອງ NATO ສາມາດຮຽກຮ້ອງໂດຍກົງຕໍ່ລັດໂຮນລັງ.

3. ການເຂົ້າຮ່ວມ NATO: ຂັ້ນຕອນ ແລະ ການພັດທະນາທີ່ຜ່ານມາ

ຂັ້ນຕອນທາງກົດໝາຍ

ມາດຕາ 10 ຂອງສົນທິສັນຍາ NATO ຄວບຄຸມການເຂົ້າຮ່ວມ. ມາດຕາດັ່ງກ່າວໄດ້ກຳນົດວ່າບັນດາປະເທດສະມາຊິກອາດຈະເຊື້ອເຊີນລັດເອີຣົບໃດໆທີ່ສາມາດ ແລະ ເຕັມໃຈທີ່ຈະປະຕິບັດພັນທະຂອງສົນທິສັນຍາໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງເປັນເອກະສັນ. ຫຼັງຈາກຍອມຮັບຄຳເຊີນ, ສະມາຊິກຜູ້ສະໝັກໄດ້ລົງນາມໃນສົນທິສັນຍາ ແລະ ຝາກເອກະສານເຂົ້າຮ່ວມໄວ້ກັບລັດຖະບານຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ, ເຊິ່ງເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຜູ້ຮັກສາ.

ຂັ້ນຕອນການເຂົ້າຮ່ວມໃນທາງປະຕິບັດດຳເນີນໄປດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

1. ປະເທດຜູ້ສະໝັກໄດ້ຍື່ນຄຳຮ້ອງຂໍຢ່າງເປັນທາງການຕໍ່ NATO.
2. ສະພາ NATO ປະເມີນວ່າປະເທດດັ່ງກ່າວຕອບສະໜອງເງື່ອນໄຂທາງການເມືອງ (ປະຊາທິປະໄຕ, ກົດລະບຽບຂອງກົດໝາຍ, ສິດທິມະນຸດ) ແລະ ພັນທະທາງທະຫານ ແລະ ການເງິນຫຼືບໍ່.
3. ຖ້າສະພາເຫັນດີເປັນເອກະສັນ, ການເຊື້ອເຊີນໃຫ້ເລີ່ມຕົ້ນການເຈລະຈາກ່ຽວກັບການເຂົ້າຮ່ວມຈະຖືກຂະຫຍາຍອອກໄປ.
4. ຫຼັງຈາກສິ້ນສຸດການເຈລະຈາເຂົ້າຮ່ວມ, ປະເທດຜູ້ສະໝັກໄດ້ລົງນາມໃນອະນຸສັນຍາເຂົ້າຮ່ວມ.
5. ບັນດາປະເທດສະມາຊິກທີ່ມີຢູ່ແລ້ວທັງໝົດໃຫ້ສັດຕະຍາບັນອະນຸສັນຍາດັ່ງກ່າວຕາມຂັ້ນຕອນລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງຊາດຂອງຕົນ.
6. ຫຼັງຈາກການຍື່ນເອກະສານການໃຫ້ສັດຕະຍາບັນຕໍ່ສະຫະລັດອາເມລິກາແລ້ວ, ການເປັນສະມາຊິກຈະມີຜົນບັງຄັບໃຊ້.

ຂໍ້ກຳນົດການເປັນເອກະພາບເຮັດໃຫ້ການເຂົ້າຮ່ວມມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການສະກັດກັ້ນທາງການເມືອງ. ປະເທດສະມາຊິກດຽວສາມາດເຮັດໃຫ້ຂະບວນການຊັກຊ້າ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ຂັດຂວາງໄດ້. ສິ່ງນີ້ສະແດງອອກໃນການປະຕິບັດທີ່ຜ່ານມາດ້ວຍການເຂົ້າຮ່ວມຂອງຟິນແລນ ແລະ ສະວີເດັນ.

ຟິນແລນ ແລະ ສະວີເດັນ: ການສຶກສາກໍລະນີທາງກົດໝາຍ

ຫຼັງຈາກການບຸກໂຈມຕີຢູເຄຣນຂອງຣັດເຊຍໃນເດືອນກຸມພາ 2022, ຟິນແລນ ແລະ ສະວີເດັນ ໄດ້ຍື່ນຄຳຮ້ອງຂໍເຂົ້າຮ່ວມໃນເດືອນພຶດສະພາ 2022. ໃນເບື້ອງຕົ້ນ ຕຸລະກີ ໄດ້ສະກັດກັ້ນການໃຫ້ສັດຕະຍາບັນ, ໂດຍໂຕ້ຖຽງວ່າ ທັງສອງປະເທດ ໄດ້ໃຫ້ທີ່ພັກອາໄສແກ່ສະມາຊິກຂອງ PKK (ອົງການທີ່ຕຸລະກີ ກຳນົດໃຫ້ເປັນຜູ້ກໍ່ການຮ້າຍ) ແລະ ຜູ້ສະໜັບສະໜູນການເຄື່ອນໄຫວ Gülen.

ຫຼັງຈາກການເຈລະຈາທາງການທູດ - ແລະ ການບັນລຸຂໍ້ຕົກລົງສາມຝ່າຍ - ຕຸລະກີໄດ້ໃຫ້ຄວາມຍິນຍອມ. ຟິນແລນໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນເດືອນເມສາ 2023 ໃນຖານະເປັນສະມາຊິກທີ 31. ປະເທດສະວີເດັນໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນເດືອນມີນາ 2024 ເປັນສະມາຊິກທີ 32, ຫຼັງຈາກຮັງກາຣີໄດ້ໃຫ້ການອະນຸມັດຈາກລັດຖະສະພາເຊັ່ນກັນ.

ຈາກທັດສະນະທາງດ້ານກົດໝາຍ, ເປັນທີ່ໜ້າສັງເກດວ່າສົນທິສັນຍາບໍ່ມີຂັ້ນຕອນສຳລັບສະຖານະການທີ່ລັດສະມາຊິກເຊື່ອມໂຍງການອະນຸມັດຂອງຕົນກັບເງື່ອນໄຂທີ່ຢູ່ນອກສົນທິສັນຍາ. ຂະບວນການທັງໝົດໄດ້ດຳເນີນຜ່ານການເຈລະຈາທາງການທູດ, ບໍ່ແມ່ນຜ່ານກົນໄກທີ່ບັງຄັບໃຊ້ໄດ້ຕາມກົດໝາຍ.

ນະໂຍບາຍເປີດປະຕູ ແລະ ຂໍ້ຈຳກັດຂອງມັນ

ອົງການ NATO ຮັກສາ “ນະໂຍບາຍເປີດປະຕູ” ຢ່າງເປັນທາງການໂດຍອີງໃສ່ມາດຕາ 10. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ໃນທາງປະຕິບັດ, ມີຂໍ້ຈຳກັດທາງດ້ານການເມືອງ ແລະ ຂໍ້ເທັດຈິງຫຼາຍຢ່າງ. ປະເທດຈໍເຈຍ ແລະ ຢູເຄຣນ ໄດ້ຖືກບອກໃນປີ 2008 ວ່າພວກເຂົາ “ໃນທີ່ສຸດ” ຈະກາຍເປັນສະມາຊິກ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ຮັບການສະເໜີແຜນປະຕິບັດງານສະມາຊິກ (MAP). ສິ່ງນີ້ພິສູດໃຫ້ເຫັນເຖິງການຕັດສິນໃຈທີ່ມີການໂຕ້ຖຽງກັນ ເຊິ່ງສະມາຊິກ NATO ຖືກແບ່ງແຍກພາຍໃນ.

ໃນທາງກົດໝາຍ, ນະໂຍບາຍເປີດປະຕູແມ່ນຄຳໝັ້ນສັນຍາທາງການເມືອງ, ບໍ່ແມ່ນສິດທິທີ່ສາມາດບັງຄັບໃຊ້ໄດ້ທາງກົດໝາຍ. ລັດທີ່ຕ້ອງການຈະບໍ່ມີວິທີການທາງກົດໝາຍທີ່ຈະບັງຄັບໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມຖ້າຄວາມຕ້ອງການຄວາມເຫັນດີເປັນເອກະພາບບໍ່ໄດ້ຮັບການປະຕິບັດ.

4. ການຖອນຕົວອອກຈາກ NATO: ຂັ້ນຕອນ ແລະ ຜົນສະທ້ອນ

ຂັ້ນຕອນທາງກົດໝາຍ

ມາດຕາ 13 ຂອງສົນທິສັນຍາ NATO ຄວບຄຸມການຖອນຕົວ. ມາດຕາດັ່ງກ່າວແມ່ນງ່າຍດາຍຢ່າງໜ້າປະຫຼາດໃຈ: ລັດສະມາຊິກທີ່ຕ້ອງການຢຸດຕິການເປັນພາຄີຫຼັງຈາກຊາວປີສາມາດເຮັດໄດ້ໂດຍການຝາກເອກະສານປະນາມໄວ້ກັບລັດຖະບານຂອງສະຫະລັດ. ການຖອນຕົວຈະມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ໜຶ່ງປີຫຼັງຈາກການແຈ້ງການ.

ບໍ່ຕ້ອງມີພິທີການໃດໆນອກຈາກການແຈ້ງໃຫ້ຊາບຢ່າງເປັນທາງການ. ສົນທິສັນຍາບໍ່ໄດ້ກຳນົດເງື່ອນໄຂທີ່ສຳຄັນໃນການຖອນຕົວ. ບໍ່ຕ້ອງມີການລົງໂທດ ຫຼື ຂັ້ນຕອນຕໍ່ໜ້າສະພາ NATO. ນີ້ແມ່ນທາງເລືອກທີ່ຕັ້ງໃຈໂດຍຜູ້ຮ່າງສົນທິສັນຍາ: ມັນຕ້ອງເປັນທາງເລືອກທີ່ງ່າຍດາຍທີ່ຈະອອກຈາກສົນທິສັນຍາ, ເພື່ອວ່າບັນດາປະເທດສະມາຊິກຈະບໍ່ຮູ້ສຶກວ່າຖືກກັບດັກ.

ຕົວຢ່າງທາງປະຫວັດສາດ: ກໍລະນີຝຣັ່ງ

ປະເທດຝຣັ່ງໄດ້ຖອນຕົວອອກຈາກໂຄງສ້າງກອງບັນຊາການທະຫານປະສົມປະສານຂອງ NATO ໃນປີ 1966 ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງປະທານາທິບໍດີ de Gaulle. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ນີ້ບໍ່ແມ່ນການຖອນຕົວອອກຈາກສົນທິສັນຍາ (ມາດຕາ 13), ແຕ່ເປັນການຖອນຕົວອອກຈາກການເຊື່ອມໂຍງທາງທະຫານ. ປະເທດຝຣັ່ງຍັງຄົງເປັນສະມາຊິກຢ່າງເປັນທາງການຂອງພັນທະມິດທາງການເມືອງ. ຈົນກ່ວາປີ 2009, ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງປະທານາທິບໍດີ Sarkozy, ປະເທດຝຣັ່ງຈຶ່ງກັບຄືນສູ່ໂຄງສ້າງທາງທະຫານຢ່າງເຕັມທີ່.

ເຫດການປະຈຸບັນ: ມາດຕາ 13 ໃນການໂຕ້ວາທີທາງການເມືອງ

ມາດຕາ 13 ໄດ້ມີຊື່ສຽງອີກຄັ້ງໃນການໂຕ້ວາທີທາງການເມືອງໃນຊຸມປີມໍ່ໆມານີ້. ໃນສະພາບການຂອງສະໄໝການດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານາທິບໍດີສະຫະລັດຄັ້ງທີສອງຂອງທ່ານດໍໂນລ ທຣຳ, ຄຳຖາມໄດ້ຖືກຍົກຂຶ້ນມາໃນວົງການເມືອງ ແລະ ກົດໝາຍວ່າສະຫະລັດສາມາດປະນາມສົນທິສັນຍາດັ່ງກ່າວໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບການຍິນຍອມຈາກສະພາຫຼືບໍ່. ນັກວິຊາການກົດໝາຍລັດຖະທຳມະນູນໄດ້ແບ່ງແຍກກັນ: ສົນທິສັນຍາໄດ້ຮັບການໃຫ້ສັດຕະຍາບັນຈາກສະພາສູງ, ແຕ່ຂັ້ນຕອນການປະນາມບໍ່ໄດ້ຖືກຄວບຄຸມຢ່າງຊັດເຈນໂດຍລັດຖະທຳມະນູນສະຫະລັດ. ການໂຕ້ວາທີນີ້ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບຄູ່ຮ່ວມງານ NATO ທັງໝົດ, ຍ້ອນວ່າສະຫະລັດປະກອບສ່ວນທາງດ້ານການທະຫານ ແລະ ການເງິນຫຼາຍທີ່ສຸດ.

5. ການຕັດສິນໃຈພາຍໃນ NATO: ຫຼັກການຄວາມເຫັນດີເປັນເອກະພາບ

ສະພາ NATO ຕັດສິນໃຈໂດຍອີງໃສ່ຄວາມເຫັນດີເປັນເອກະພາບເທົ່ານັ້ນ. ບໍ່ມີການລົງຄະແນນສຽງ; ຂໍ້ຕົກລົງໂດຍບໍ່ໄດ້ຕັ້ງໃຈຖືວ່າເປັນຄວາມເຫັນດີເປັນເອກະພາບ. ສິ່ງນີ້ມີຜົນສະທ້ອນທາງດ້ານກົດໝາຍ ແລະ ການປະຕິບັດທີ່ກວ້າງຂວາງ.

ແຕ່ລະປະເທດສະມາຊິກມີສິດຍັບຍັ້ງ. ສິ່ງນີ້ອະທິບາຍວ່າເປັນຫຍັງການຕັດສິນໃຈຂອງ NATO ບາງຄັ້ງຈຶ່ງໃຊ້ເວລາດົນກວ່າຈະບັນລຸໄດ້ ແລະ ເປັນຫຍັງຖະແຫຼງການ ແລະ ຖະແຫຼງການບາງຄັ້ງຈຶ່ງມີສູດການທູດທີ່ບໍ່ຊັດເຈນທີ່ປິດບັງຄວາມແຕກແຍກພາຍໃນ. ກອງປະຊຸມສຸດຍອດ NATO ທີ່ The Hague ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2025 ໄດ້ສະໜອງຕົວຢ່າງທີ່ເປັນຫົວຂໍ້: ຂໍ້ຄວາມສຸດທ້າຍກ່ຽວກັບການສະໜັບສະໜູນຢູເຄຣນໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນລັກສະນະທີ່ທັງພັນທະມິດທາງພາກເໜືອ ແລະ ພາກໃຕ້ສາມາດຕົກລົງເຫັນດີໄດ້.

ຈາກທັດສະນະທາງດ້ານກົດໝາຍ, ຫຼັກການຄວາມເຫັນດີເປັນເອກະພາບມີຄວາມໝາຍຢ່າງເລິກເຊິ່ງ: ການຕັດສິນໃຈຂອງ NATO ແມ່ນມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ທາງດ້ານການເມືອງຕໍ່ບັນດາປະເທດສະມາຊິກທີ່ເຫັນດີນຳ, ແຕ່ບໍ່ສາມາດບັງຄັບໃຊ້ໄດ້ຕາມກົດໝາຍຜ່ານອົງການຕຸລາການພາຍນອກ. ບໍ່ມີການລົງໂທດສຳລັບການບໍ່ປະຕິບັດຕາມ.

6. ການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງພາຍໃນ NATO

ການຂາດກົນໄກຢ່າງເປັນທາງການ

ລັກສະນະທີ່ໂດດເດັ່ນຂອງສົນທິສັນຍາ NATO ແມ່ນການຂາດກົນໄກການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງຢ່າງເປັນທາງການສຳລັບຂໍ້ຂັດແຍ່ງລະຫວ່າງບັນດາປະເທດສະມາຊິກກ່ຽວກັບການຕີຄວາມໝາຍ ຫຼື ການນຳໃຊ້ສົນທິສັນຍາ. ສົນທິສັນຍາ SOFA ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ XVI ວ່າຂໍ້ຂັດແຍ່ງຕ້ອງໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂຜ່ານການເຈລະຈາ ຫຼື ຜ່ານສະພາ NATO; ການສົ່ງຕໍ່ໄປຍັງສານພາຍນອກແມ່ນບໍ່ໄດ້ຄາດຄິດໄວ້.

ໃນທາງປະຕິບັດ, ຂໍ້ຂັດແຍ່ງທາງດ້ານການເມືອງ ແລະ ຍຸດທະສາດແມ່ນໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂຜ່ານທາງການທູດ. ການດຳເນີນຄະດີທາງກົດໝາຍຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນຫາຍາກ ແລະ ຖືກຈຳກັດຢູ່ໃນບັນຫາສັນຍາ ແລະ ການເງິນເທົ່ານັ້ນ.

ກົດໝາຍທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ

CJEU C-186/19 (ລັດສູງສຸດ/NATO): ໃນກໍລະນີນີ້, ຜູ້ສະໜອງນໍ້າມັນເຊື້ອໄຟໄດ້ຮຽກຮ້ອງເງິນຈາກຫຼາຍປະເທດສະມາຊິກ NATO ສຳລັບນໍ້າມັນເຊື້ອໄຟທີ່ສະໜອງໃຫ້ໃນລະຫວ່າງພາລະກິດຂອງ ISAF ໃນອັຟການິສະຖານ. ສານຍຸຕິທຳຂອງສະຫະພາບເອີຣົບໄດ້ຕັດສິນວ່າ ອະນຸສັນຍາປາຣີອະນຸຍາດໃຫ້ສຳນັກງານໃຫຍ່ NATO ເປັນພາຄີໃນການດຳເນີນຄະດີແຫ່ງຊາດ. ຂັ້ນຕອນພາຍໃນຂອງ NATO (ກົນໄກ escrow) ເປັນຂັ້ນຕອນທຳອິດ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ຂັດຂວາງການທົບທວນຄືນຂອງຕຸລາການ.

ECLI:NL:RBDHA:2025:9705 (ລັດສະມາຊິກສູງສຸດ/NATO, ນະຄອນເຮັກ): ໃນຄະດີສູງສຸດສະບັບລ່າສຸດນີ້, ເຊິ່ງໄດ້ຕັດສິນໂດຍສານເຂດ The Hague ໃນປີ 2025, ສານໄດ້ຕັດສິນວ່າຕົນມີສິດອຳນາດໃນການພິຈາລະນາຄຳຮ້ອງຟ້ອງທາງແພ່ງຂອງຜູ້ສະໜອງ. ຂັ້ນຕອນພາຍໃນຂອງ NATO ໄດ້ໝົດໄປແລ້ວ, ແຕ່ບໍ່ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ຕໍ່ບັນດາປະເທດສະມາຊິກທີ່ບໍ່ໄດ້ເປັນພາຄີຂອງຂໍ້ຕົກລົງ escrow. ຄຳຕັດສິນນີ້ແມ່ນຕົວຢ່າງທີ່ຊັດເຈນຂອງຂໍ້ຈຳກັດຂອງພູມຕ້ານທານຂອງ NATO ໃນທຸລະກຳທາງການຄ້າ.

ECLI:NL:HR:2021:1956 (ສານສູງສຸດຂອງເນເທີແລນ): ສານສູງສຸດໄດ້ຢືນຢັນວ່າໜ່ວຍງານ NATO ມີພູມຕ້ານທານທາງດ້ານໜ້າທີ່ສຳລັບການກະທຳທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບໜ້າທີ່ທາງທະຫານຂອງເຂົາເຈົ້າ. ສຳລັບທຸລະກຳທາງການຄ້າບໍ່ມີພູມຕ້ານທານດັ່ງກ່າວນຳໃຊ້, ແລະສານແຫ່ງຊາດມີສິດອຳນາດຕັດສິນ.

ECLI:NL:RBLIM:2017:1002: ສານເມືອງ Limburg ໄດ້ຕັດສິນວ່າ ການຍົກເວັ້ນອາດເປັນໄປໄດ້ ໃນກໍລະນີທີ່ຂັ້ນຕອນພາຍໃນຂອງ NATO ບໍ່ໄດ້ສະໜອງທາງເລືອກທີ່ແທ້ຈິງແທນການພິຈາລະນາຄະດີທີ່ຍຸດຕິທຳ. ສິ່ງນີ້ກ່ຽວຂ້ອງກັບສິດໃນການເຂົ້າເຖິງສານຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 6 ECHR.

ຂໍ້ຂັດແຍ່ງກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດລະດັບຊາດ

ໃນລະດັບຊາດ, ສານໂຮນລັງກວດສອບພຽງແຕ່ບາງສ່ວນເທົ່ານັ້ນວ່າລັດຖະບານກຳລັງປະຕິບັດພັນທະສາກົນຂອງຕົນຫຼືບໍ່, ລວມທັງພັນທະຂອງ NATO. ສານໃຊ້ຄວາມຍັບຍັ້ງໃນເລື່ອງນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດ ແລະ ການປ້ອງກັນປະເທດ, ໂດຍໃຫ້ອຳນາດການຕັດສິນໃຈຢ່າງກວ້າງຂວາງຂອງລັດຖະບານ (ECLI:NL:PHR:2024:1279). ສານເທົ່ານັ້ນທີ່ອາດຈະແຊກແຊງໄດ້ ໃນກໍລະນີທີ່ມີການລະເມີດມາດຕະຖານທາງກົດໝາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງຈະແຈ້ງ ຫຼື ການກະທຳຜິດກົດໝາຍຢ່າງຈະແຈ້ງ.

7. ການຕິດຕາມກວດກາແບບປະຊາທິປະໄຕແຫ່ງຊາດຕໍ່ພັນທະຂອງ NATO

ການອະນຸມັດຈາກລັດຖະສະພາ

ໃນປະເທດເນເທີແລນ, ການໃຫ້ສັດຕະຍາບັນສົນທິສັນຍາ NATO ແລະ ອະນຸສັນຍາການເຂົ້າຮ່ວມຕ້ອງໄດ້ຮັບການອະນຸມັດຈາກລັດຖະສະພາຕາມມາດຕາ 91 ຂອງລັດຖະທຳມະນູນ. ລັດຖະສະພາສາມາດສະກັດກັ້ນການເຂົ້າຮ່ວມຂອງສະມາຊິກໃໝ່ໄດ້ໂດຍການປະຕິເສດການໃຫ້ສັດຕະຍາບັນ. ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ສິ່ງນີ້ບໍ່ເຄີຍເກີດຂຶ້ນກັບການຂະຫຍາຍ NATO, ແຕ່ເຄື່ອງມືດັ່ງກ່າວມີຢູ່ແລ້ວ.

ຜົນກະທົບໂດຍກົງຈາກການຕັດສິນໃຈຂອງ NATO

ເມື່ອສົນທິສັນຍາໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ ແລະ ເຜີຍແຜ່ແລ້ວ, ມັນຈະມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ໃນລະບຽບກົດໝາຍຂອງໂຮນລັງ (ມາດຕາ 93 ຂອງລັດຖະທຳມະນູນ). ໃນກໍລະນີມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງ, ການຕັດສິນໃຈທາງກົດໝາຍສາກົນຈະມີອຳນາດເໜືອກວ່າກົດໝາຍແຫ່ງຊາດ (ມາດຕາ 94 ຂອງລັດຖະທຳມະນູນ). ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າການຕັດສິນໃຈຂອງ NATO ທີ່ "ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ຕໍ່ທຸກຄົນ" ຕາມຫຼັກການແລ້ວມີຜົນໂດຍກົງ ແລະ ສາມາດຍົກເລີກກົດໝາຍແຫ່ງຊາດໄດ້.

ການທົບທວນຕຸລາການ

ສານໂຮນລັງບໍ່ໄດ້ທົບທວນກົດໝາຍທີ່ຂັດກັບລັດຖະທຳມະນູນ (ມາດຕາ 120 ຂອງລັດຖະທຳມະນູນ), ແຕ່ທົບທວນກົດໝາຍສົນທິສັນຍາ ແລະ ສົນທິສັນຍາສິດທິມະນຸດ. ໃນກໍລະນີທີ່ມີຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງພັນທະຂອງ NATO ແລະ ສິດທິພື້ນຖານ (ເຊັ່ນ: ສິດໃນການໄດ້ຮັບການພິຈາລະນາຄະດີຢ່າງຍຸດຕິທຳ) ສານອາດຈະແຊກແຊງ, ແຕ່ນີ້ແມ່ນຂໍ້ຍົກເວັ້ນ.

8. ຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ຄວາມເສຍຫາຍທີ່ເກີດຈາກການປະຕິບັດງານຂອງ NATO

ຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ຄວາມເສຍຫາຍທີ່ເກີດຈາກການປະຕິບັດງານຂອງ NATO ໃນດິນແດນຂອງລັດສະມາຊິກສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຖືກຄວບຄຸມໂດຍມາດຕາ VIII ຂອງຂໍ້ຕົກລົງສະຖານະພາບຂອງກອງກຳລັງຂອງ NATO. ລະບົບດັ່ງກ່າວເຮັດວຽກດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

ສຳລັບຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ພາກສ່ວນທີສາມ (ພົນລະເຮືອນ) ທີ່ເກີດຈາກກອງທັບ NATO ໃນດິນແດນຂອງໂຮນລັງ, ລັດໂຮນລັງເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຈຸດຕິດຕໍ່ຫຼັກ. ລັດຊົດເຊີຍຄວາມເສຍຫາຍ ແລະ ຫຼັງຈາກນັ້ນໄດ້ຮັບຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຄືນຈາກລັດຜູ້ສົ່ງໂດຍອີງໃສ່ອັດຕາສ່ວນມາດຕະຖານ 75% (ລັດຜູ້ສົ່ງ) ຕໍ່ 25% (ລັດຜູ້ຮັບ). ໃນກໍລະນີທີ່ຄວາມເສຍຫາຍເກີດຂຶ້ນນອກໜ້າທີ່ ຫຼື ຜ່ານເຈດຕະນາ ຫຼື ຄວາມລະເລີຍຢ່າງຮ້າຍແຮງ, ທະຫານແຕ່ລະຄົນ ຫຼື ລັດຜູ້ສົ່ງອາດຈະຕ້ອງຮັບຜິດຊອບໂດຍກົງ.

ສຳລັບຄວາມເສຍຫາຍທີ່ເກີດຈາກຍານພາຫະນະ NATO ໃນປະເທດເນເທີແລນ, ກົດໝາຍແຍກຕ່າງຫາກຈະຖືກນຳໃຊ້: ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການຊົດເຊີຍຄວາມເສຍຫາຍທີ່ເກີດຈາກຍານພາຫະນະ NATO, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ຜູ້ເສຍຫາຍມີສິດຮຽກຮ້ອງໂດຍກົງຕໍ່ລັດໂຮນລັງ.

9. ການພັດທະນາໃນປະຈຸບັນ: NATO ໃນປີ 2025–2026

ການໂຕ້ວາທີກ່ຽວກັບການປະກອບອາວຸດຄືນໃໝ່ ແລະ ເປົ້າໝາຍ 5%

ໃນກອງປະຊຸມສຸດຍອດ NATO ທີ່ນະຄອນ The Hague ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2025, ໄດ້ມີການສົນທະນາຢ່າງເລິກເຊິ່ງກ່ຽວກັບການໃຊ້ຈ່າຍດ້ານການປ້ອງກັນປະເທດ. ສະຫະລັດອາເມລິກາ, ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງປະທານາທິບໍດີ Trump, ໄດ້ກົດດັນໃຫ້ມີເປົ້າໝາຍ 5% ຂອງ GDP, ເຊິ່ງສູງກວ່າມາດຕະຖານ 2% ທີ່ມີຢູ່ແລ້ວ. ໃນທາງກົດໝາຍ, ມາດຕະຖານ 2% ບໍ່ແມ່ນພັນທະທາງກົດໝາຍທີ່ໜັກໜ່ວງ ແຕ່ເປັນຄຳໝັ້ນສັນຍາທາງການເມືອງ. ການບໍ່ປະຕິບັດຕາມນຳໄປສູ່ຄວາມກົດດັນທາງການທູດ, ແຕ່ບໍ່ແມ່ນການລົງໂທດຢ່າງເປັນທາງການ.

ເລຂາທິການໃຫຍ່ Rutte ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການສ້າງຄວາມເຫັນດີເປັນເອກະພາບກ່ຽວກັບສູດໃໝ່ທີ່ເຮັດໃຫ້ບັນດາປະເທດສະມາຊິກມີຄວາມຍືດຫຍຸ່ນພຽງພໍ. ຖະແຫຼງການສຸດທ້າຍມີວັນທີເປົ້າໝາຍ ແລະ ເສັ້ນທາງການເດີນທາງ, ແຕ່ບໍ່ມີອັດຕາສ່ວນຜູກມັດ.

ຢູເຄຣນ ແລະ ທັດສະນະຂອງສະມາຊິກ

ບັນຫາກ່ຽວກັບຄວາມເປັນໄປໄດ້ຂອງການເປັນສະມາຊິກ NATO ສຳລັບຢູເຄຣນແມ່ນວາລະສຳຄັນຂອງພັນທະມິດ. ມາດຕາ 10 ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລັດເອີຣົບສາມາດປະຕິບັດຕາມຫຼັກການຂອງສົນທິສັນຍາ - ຢູເຄຣນຕອບສະໜອງເງື່ອນໄຂທາງພູມສາດ ແລະ ການເມືອງ, ແຕ່ການຂັດແຍ້ງດ້ວຍອາວຸດທີ່ດຳເນີນຢູ່ໃນດິນແດນຂອງຕົນປະກອບເປັນອຸປະສັກທາງດ້ານຄວາມຈິງ ແລະ ການເມືອງ. ພັນທະປ້ອງກັນປະເທດຮ່ວມກັນຂອງມາດຕາ 5 ຈະຖືກນຳໃຊ້ທັນທີເມື່ອເຂົ້າຮ່ວມໃນລະຫວ່າງການຂັດແຍ້ງທີ່ຍັງດຳເນີນຢູ່.

ໃນທາງກົດໝາຍ, ສະຖານະການແມ່ນສັບສົນ: ສົນທິສັນຍາບໍ່ມີການຍົກເວັ້ນປະເທດທີ່ຢູ່ໃນສົງຄາມຢ່າງຊັດເຈນ, ແຕ່ຂໍ້ກຳນົດທີ່ເປັນເອກະສັນກັນເຮັດໃຫ້ການເຂົ້າຮ່ວມໃນລະຫວ່າງການຂັດແຍ້ງທີ່ຍັງດຳເນີນຢູ່ນັ້ນເກືອບເປັນໄປບໍ່ໄດ້ທາງການເມືອງຕາບໃດທີ່ບໍ່ແມ່ນປະເທດສະມາຊິກທັງໝົດເຫັນດີນຳ.

ໄພຂົ່ມຂູ່ແບບປະສົມ ແລະ ຂອບເຂດຂອງມາດຕາ 5

ການໂຕ້ວາທີທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນເລື້ອຍໆກ່ຽວຂ້ອງກັບຄຳຖາມທີ່ວ່າການໂຈມຕີທາງໄຊເບີ, ການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ຂໍ້ມູນທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ ແລະ ການທຳລາຍພື້ນຖານໂຄງລ່າງສາມາດຖືວ່າເປັນ "ການໂຈມຕີດ້ວຍອາວຸດ" ພາຍໃນຄວາມໝາຍຂອງມາດຕາ 5 ຫຼືບໍ່. NATO ໄດ້ຮັບຮູ້ຢ່າງເປັນທາງການໃນປີ 2016 ວ່າການໂຈມຕີທາງໄຊເບີສາມາດກະຕຸ້ນມາດຕາ 5 ໄດ້, ແຕ່ຄຳນິຍາມທີ່ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ທາງກົດໝາຍຍັງຂາດຢູ່. ສິ່ງນີ້ສ້າງຄວາມບໍ່ແນ່ນອນທາງກົດໝາຍ.

10. ການປະເມີນທີ່ສຳຄັນ: ຂໍ້ຈຳກັດຂອງພັນທະມິດ

ສົນທິສັນຍາ NATO ເປັນເຄື່ອງມືທາງກົດໝາຍທີ່ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ແຕ່ມັນຍັງມີຈຸດອ່ອນທີ່ຕິດພັນກັບທຳມະຊາດ. ການບໍ່ມີກົນໄກການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງທີ່ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້, ການເພິ່ງພາອາໄສຄວາມເປັນເອກະພາບໂດຍສະເພາະ, ແລະ ການບໍ່ສາມາດບັງຄັບໃຊ້ເປົ້າໝາຍການໃຊ້ຈ່າຍດ້ານການປ້ອງກັນປະເທດໄດ້ ແມ່ນຂໍ້ບົກຜ່ອງທາງດ້ານໂຄງສ້າງຈາກທັດສະນະຂອງກົດລະບຽບກົດໝາຍ.

ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ, ຄວາມເຄັ່ງຕຶງລະຫວ່າງອະທິປະໄຕແຫ່ງຊາດ ແລະ ພັນທະຂອງພັນທະມິດກຳລັງເພີ່ມຂຶ້ນ. ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ບັນດາປະເທດສະມາຊິກສາມາດຕີຄວາມໝາຍພັນທະມາດຕາ 5 ຂອງເຂົາເຈົ້າໄດ້ຕາມທີ່ເຂົາເຈົ້າເຫັນວ່າເໝາະສົມ, ໂດຍບໍ່ມີຜົນສະທ້ອນທາງກົດໝາຍສຳລັບການຕີຄວາມໝາຍທີ່ໜ້ອຍທີ່ສຸດ. ນີ້ແມ່ນມີຢູ່ໃນໂຄງສ້າງລະຫວ່າງລັດຖະບານຂອງ NATO - ແຕ່ມັນເຮັດໃຫ້ເກີດຄຳຖາມທີ່ຮ້າຍແຮງກ່ຽວກັບຄວາມໜ້າເຊື່ອຖືຂອງການຮັບປະກັນການປ້ອງກັນປະເທດຮ່ວມກັນໃນຍຸກແຫ່ງຄວາມເຄັ່ງຕຶງທາງພູມິສາດການເມືອງທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ.

ຄຳ ຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ (FAQ)

ມາດຕາ 5 ຂອງສົນທິສັນຍາ NATO ແມ່ນຫຍັງແທ້? ມາດຕາ 5 ກຳນົດວ່າການໂຈມຕີດ້ວຍອາວຸດຕໍ່ລັດສະມາຊິກຈະຖືກຖືວ່າເປັນການໂຈມຕີຕໍ່ທຸກຄົນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ແຕ່ລະລັດສະມາຊິກມີພັນທະທີ່ຈະໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອ, ແຕ່ຈະກຳນົດລັກສະນະ ແລະ ຂອບເຂດຂອງການຊ່ວຍເຫຼືອນັ້ນເອງ. ມາດຕາດັ່ງກ່າວໄດ້ຖືກອ້າງເຖິງພຽງຄັ້ງດຽວ, ຫຼັງຈາກການໂຈມຕີໃນວັນທີ 11 ກັນຍາ 2001.

ປະເທດໃດໜຶ່ງຈະເຂົ້າຮ່ວມ NATO ໄດ້ແນວໃດ? ການເຂົ້າຮ່ວມຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການຕັດສິນໃຈເປັນເອກະສັນຈາກບັນດາປະເທດສະມາຊິກປັດຈຸບັນທັງໝົດ (ມາດຕາ 10), ຕາມດ້ວຍການລົງນາມ ແລະ ການໃຫ້ສັດຕະຍາບັນໂດຍປະເທດສະມາຊິກ ແລະ ສະມາຊິກທີ່ມີຢູ່ແລ້ວທັງໝົດ. ຂັ້ນຕອນດັ່ງກ່າວອາດໃຊ້ເວລາຫຼາຍເດືອນຫາຫຼາຍປີ, ຂຶ້ນກັບສະຖານະການທາງການເມືອງ.

ລັດສະມາຊິກສາມາດອອກຈາກ NATO ໄດ້ບໍ? ແມ່ນແລ້ວ. ພາຍໃຕ້ມາດຕາ 13 ລັດສະມາຊິກອາດຈະຖອນຕົວໄດ້ໂດຍການແຈ້ງໃຫ້ສະຫະລັດອາເມລິກາຊາບຢ່າງເປັນທາງການໃນຖານະເປັນຜູ້ຮັກສາ. ການຖອນຕົວຈະມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ພາຍໃນໜຶ່ງປີຕໍ່ມາ. ບໍ່ມີເງື່ອນໄຂຫຼືມາດຕະການລົງໂທດໃດໆທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການຖອນຕົວ.

ການຕັດສິນໃຈຂອງ NATO ສາມາດບັງຄັບໃຊ້ໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍບໍ? ບໍ່. ການຕັດສິນໃຈຂອງ NATO ແມ່ນມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ທາງດ້ານການເມືອງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດບັງຄັບໃຊ້ໄດ້ທາງກົດໝາຍ. NATO ບໍ່ມີອຳນາດເໜືອຊາດ ແລະ ບໍ່ສາມາດບັງຄັບໃຊ້ມາດຕະການລົງໂທດຕໍ່ບັນດາປະເທດສະມາຊິກທີ່ບໍ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດການຕັດສິນໃຈດັ່ງກ່າວ.

ສະຖານະພາບທາງກົດໝາຍຂອງເປົ້າໝາຍການໃຊ້ຈ່າຍດ້ານການປ້ອງກັນປະເທດ 2% ແມ່ນຫຍັງ? ເປົ້າໝາຍ 2% ແມ່ນຄຳໝັ້ນສັນຍາທາງການເມືອງ, ບໍ່ແມ່ນພັນທະທາງກົດໝາຍທີ່ໜັກໜ່ວງ. ການບໍ່ປະຕິບັດຕາມນຳໄປສູ່ຄວາມກົດດັນທາງການທູດ ແລະ ຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ຊື່ສຽງ, ແຕ່ບໍ່ແມ່ນຜົນສະທ້ອນທາງກົດໝາຍຢ່າງເປັນທາງການ.

NATO ມີພູມຕ້ານທານຈາກການຮຽກຮ້ອງທາງແພ່ງບໍ? ບາງສ່ວນ. ອົງການ NATO ມີພູມຕ້ານທານທາງດ້ານໜ້າທີ່ສຳລັບການກະທຳທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບໜ້າທີ່ທາງທະຫານຂອງເຂົາເຈົ້າ. ສຳລັບທຸລະກຳທາງການຄ້າ ຈະບໍ່ມີການຕ້ານທານໃດໆ ແລະ ສານແຫ່ງຊາດມີສິດອຳນາດຕັດສິນ (ECLI:NL:HR:2021:1956).

ສານສາມາດແຊກແຊງໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດນະໂຍບາຍຂອງ NATO ໄດ້ບໍ? ສານໂຮນລັງທົບທວນນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດ ແລະ ການປ້ອງກັນປະເທດພຽງແຕ່ສ່ວນໜ້ອຍເທົ່ານັ້ນ. ສານເທົ່ານັ້ນທີ່ສາມາດແຊກແຊງໄດ້ ສະເພາະໃນກໍລະນີທີ່ມີການລະເມີດມາດຕະຖານທາງກົດໝາຍ ຫຼື ສິດທິພື້ນຖານທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງຈະແຈ້ງ.

ຢູເຄຣນສາມາດເຂົ້າຮ່ວມ NATO ໄດ້ບໍ? ໃນທາງກົດໝາຍ, ມາດຕາ 10 ບໍ່ມີອຸປະສັກຫຍັງເລີຍ - ຢູເຄຣນເປັນລັດເອີຣົບທີ່ຍຶດໝັ້ນຫຼັກການຂອງສົນທິສັນຍາ. ທາງດ້ານການເມືອງ, ການເຂົ້າຮ່ວມໃນລະຫວ່າງການຂັດແຍ້ງດ້ວຍອາວຸດທີ່ຍັງດຳເນີນຢູ່ແມ່ນເກືອບເປັນໄປບໍ່ໄດ້ ເພາະວ່າຕ້ອງການຄວາມເປັນເອກະພາບກັນໃນບັນດາລັດສະມາຊິກທັງ 32 ປະເທດ.

ຂໍ້ຕົກລົງສະຖານະພາບຂອງກອງກຳລັງ NATO (SOFA) ແມ່ນຫຍັງ? SOFA ຄວບຄຸມຕຳແໜ່ງທາງກົດໝາຍຂອງກອງທັບຂອງລັດສະມາຊິກໜຶ່ງໃນດິນແດນຂອງອີກລັດໜຶ່ງ, ລວມທັງອຳນາດຕັດສິນກ່ຽວກັບການກະທຳຜິດທາງອາຍາ ແລະ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ຄວາມເສຍຫາຍທາງແພ່ງ.

ບົດບາດຂອງເນເທີແລນໃນຂໍ້ຂັດແຍ່ງກ່ຽວກັບຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງ NATO ແມ່ນຫຍັງ? ເນເທີແລນມີກົດໝາຍສະເພາະສຳລັບຄວາມເສຍຫາຍທີ່ເກີດຈາກຍານພາຫະນະຂອງ NATO. ສຳລັບການຮຽກຮ້ອງຄ່າເສຍຫາຍອື່ນໆ, ລັດເນເທີແລນເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຈຸດຕິດຕໍ່ຫຼັກ; ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ໂຮນລັງຈະຮຽກເກັບຄ່າໃຊ້ຈ່າຍສ່ວນໜຶ່ງຈາກລັດທີ່ສົ່ງ.