ເປັນຫຍັງພວກເຮົາຈຶ່ງລົງໂທດໃນແບບທີ່ພວກເຮົາເຮັດ, ເຫດຜົນທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຄຳຕັດສິນ.

ເມື່ອຜູ້ພິພາກສາຕັດສິນລົງໂທດ, ນີ້ບໍ່ແມ່ນການຕັດສິນໃຈຕາມລຳພັງໃຈ. ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງທຸກໆຄຳຕັດສິນແມ່ນການພິຈາລະນາທີ່ສັບສົນກ່ຽວກັບຫຼັກການທາງກົດໝາຍ, ຜົນປະໂຫຍດທາງສັງຄົມ, ແລະສະພາບການສ່ວນບຸກຄົນ. ແຕ່ເຫດຜົນທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງວິທີທີ່ພວກເຮົາລົງໂທດໃນປະເທດເນເທີແລນແມ່ນຫຍັງ? ແລະການເລືອກນີ້ມີຄວາມຍຸຕິທຳແນວໃດໃນຄຳຕັດສິນ?

ໃນບລັອກນີ້, ພວກເຮົາຈະເຂົ້າໄປເບິ່ງພື້ນຖານຂອງ ກົດໝາຍ ອາຍາຂອງໂຮນລັງ , ເປົ້າໝາຍທີ່ພວກເຮົາດຳເນີນໄປດ້ວຍການລົງໂທດ, ແລະວິທີທີ່ຜູ້ພິພາກສາໃຫ້ເຫດຜົນໃນການຕັດສິນໃຈຂອງເຂົາເຈົ້າ. ພວກເຮົາກວດສອບຂອບກົດໝາຍ, ບົດບາດຂອງການຕັດສິນໃຈຂອງສານ, ແລະ ຄວາມເຄັ່ງຕຶງທີ່ສາມາດເກີດຂຶ້ນລະຫວ່າງຈຸດປະສົງການຕັດສິນທີ່ແຕກຕ່າງກັນ.

1. ພື້ນຖານຂອງກົດໝາຍອາຍາຂອງໂຮນລັງ

ລະບົບຍຸຕິທຳທາງອາຍາຂອງໂຮນລັງແມ່ນອີງໃສ່ຫຼັກການທີ່ບໍ່ສັ່ນຄອນຫຼາຍຢ່າງທີ່ປົກປ້ອງກົດລະບຽບຂອງກົດໝາຍ ແລະ ປ້ອງກັນການກະທຳຜິດໂດຍລຳພັງໃຈ. ຫຼັກການເຫຼົ່ານີ້ປະກອບເປັນພື້ນຖານທີ່ລະບົບການຕັດສິນລົງໂທດທັງໝົດຖືກສ້າງຂຶ້ນ.

1.1 ຫຼັກການຂອງຄວາມຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ: ບໍ່ມີການລົງໂທດໂດຍບໍ່ມີກົດໝາຍ

ມາດຕາ 1 ຂອງປະມວນກົດໝາຍອາຍາຂອງໂຮນລັງໄດ້ກຳນົດຫຼັກການພື້ນຖານຄື: nullum crimen, nulla poena sine praevia lege poenali – ບໍ່ມີການກະທຳໃດໆທີ່ຖືກລົງໂທດ ເວັ້ນເສຍແຕ່ວ່າກົດໝາຍໄດ້ກຳນົດເລື່ອງນີ້ລ່ວງໜ້າ. ຫຼັກການຄວາມຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍນີ້ປົກປ້ອງພົນລະເມືອງຈາກການກະທໍາຜິດໂດຍລຳພັງໃຈ ແລະ ຮັບປະກັນວ່າທຸກຄົນສາມາດຮູ້ລ່ວງໜ້າວ່າພຶດຕິກຳໃດທີ່ຖືກລົງໂທດ.

ໂດຍສະເພາະ, ນີ້ຫມາຍຄວາມວ່າ:

• ການກຳນົດໂທດທາງອາຍາຕ້ອງໄດ້ຮັບການກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍລ່ວງໜ້າ
• ກົດໝາຍຕ້ອງກຳນົດຢ່າງຈະແຈ້ງວ່າພຶດຕິກຳໃດທີ່ມີໂທດ
• ໂດຍຫຼັກການແລ້ວ ຜົນກະທົບຍ້ອນຫຼັງຂອງກົດໝາຍອາຍາແມ່ນຖືກຫ້າມ

1.2 ປະເພດຂອງການລົງໂທດ: ຊຸດເຄື່ອງມືທາງກົດໝາຍ

ຜູ້ພິພາກສາຄະດີອາຍາຂອງໂຮນລັງສາມາດເຂົ້າເຖິງການລົງໂທດຕ່າງໆ, ແບ່ງອອກເປັນການລົງໂທດຕົ້ນຕໍ ແລະ ການລົງໂທດເສີມ (ມາດຕາ 9 ຂອງປະມວນກົດໝາຍອາຍາຂອງໂຮນລັງ).

ການລົງໂທດຕົ້ນຕໍ:

• ການກັກຂັງ: ການຕັດອິດສະລະພາບໃນໄລຍະເວລາທີ່ກຳນົດ ຫຼື ບໍ່ກຳນົດ
• ການກັກຂັງ: ຮູບແບບທີ່ເບົາກວ່າຂອງໂທດຄຸມຂັງ (ປະຈຸບັນເກືອບລ້າສະໄໝແລ້ວ)
• ຄຳສັ່ງບໍລິການຊຸມຊົນ: ວຽກງານທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບຄ່າຈ້າງເພື່ອຜົນປະໂຫຍດສາທາລະນະ ຫຼື ຄຳສັ່ງຝຶກອົບຮົມ
• ຄ່າປັບໃໝ: ການຈ່າຍເງິນໃຫ້ລັດຈຳນວນໜຶ່ງ

ການລົງໂທດເພີ່ມເຕີມອາດຈະປະກອບມີ:

• ການຕັດສິດຈາກສິດທິບາງຢ່າງ (ເຊັ່ນ: ສິດໃນການລົງຄະແນນສຽງ ຫຼື ສິດໃນການປະຕິບັດວິຊາຊີບບາງຢ່າງ)
• ການຍຶດຊັບສິນ
• ການຍຶດເອົາລາຍຮັບທີ່ໄດ້ມາຢ່າງຜິດກົດໝາຍ

2. ເປົ້າໝາຍຂອງການລົງໂທດ: ເປັນຫຍັງພວກເຮົາຈຶ່ງລົງໂທດ?

ການລົງໂທດບໍ່ແມ່ນຈຸດໝາຍປາຍທາງໃນຕົວມັນເອງ. ສະພານິຕິບັນຍັດ ແລະ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍຄະດີຮັບຮູ້ເປົ້າໝາຍຕ່າງໆທີ່ສາມາດບັນລຸໄດ້ຜ່ານການລົງໂທດ. ເປົ້າໝາຍເຫຼົ່ານີ້ - ບາງຄັ້ງເຮັດວຽກຮ່ວມກັນ, ບາງຄັ້ງກໍ່ມີຄວາມເຄັ່ງຕຶງເຊິ່ງກັນແລະກັນ - ປະກອບເປັນຫຼັກຂອງການພິຈາລະນາການຕັດສິນລົງໂທດ.

2.1 ການແກ້ແຄ້ນ: ການຟື້ນຟູລະບຽບກົດໝາຍ

ການແກ້ແຄ້ນ (ເຊິ່ງເອີ້ນອີກຊື່ໜຶ່ງວ່າ ຄວາມຍຸຕິທຳໃນການແກ້ແຄ້ນ) ແມ່ນອີງໃສ່ຫຼັກການທີ່ວ່າຜູ້ທີ່ເຮັດຜິດຕ້ອງຮັບຜິດຊອບ. ໂດຍການບັງຄັບໃຊ້ການລົງໂທດ, ລະບຽບກົດໝາຍທີ່ຖືກລະເມີດຈະຖືກຟື້ນຟູຄືນມາເປັນສັນຍະລັກ. ການລົງໂທດຕ້ອງມີຄວາມສົມສ່ວນທີ່ສົມເຫດສົມຜົນກັບຄວາມຮ້າຍແຮງຂອງການກະທຳຜິດ: ອາຊະຍາກຳຮ້າຍແຮງເທົ່າໃດ, ການລົງໂທດກໍ່ຈະໜັກຂຶ້ນເທົ່ານັ້ນ.

ອົງປະກອບການແກ້ແຄ້ນນີ້ມີບົດບາດສຳຄັນໂດຍສະເພາະໃນອາຊະຍາກຳຮ້າຍແຮງທີ່ຄວາມໂກດແຄ້ນຂອງສາທາລະນະຊົນມີຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ມັນຍັງໃຫ້ຄຳຕອບຕໍ່ຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຄວາມຍຸຕິທຳຂອງຜູ້ເຄາະຮ້າຍ ແລະ ສັງຄົມ: ຄວາມບໍ່ຍຸຕິທຳໄດ້ຮັບການຮັບຮູ້ ແລະ ຜົນສະທ້ອນຕ່າງໆກໍ່ຕິດພັນກັບມັນ.

2.2 ການກີດຂວາງທົ່ວໄປ: ສັງຄົມກີດຂວາງ

ການສະກັດກັ້ນໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນສຸມໃສ່ຜົນກະທົບຂອງການລົງໂທດ. ໂດຍການບັງຄັບໃຊ້ ແລະ ປະຕິບັດການລົງໂທດ, ຜູ້ກະທຳຜິດທີ່ມີທ່າແຮງຈະສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າພຶດຕິກຳທາງອາຍາບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນຕອບແທນ. ເປົ້າໝາຍແມ່ນເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ຄົນອື່ນກະທຳຜິດທີ່ຄ້າຍຄືກັນໂດຍຜ່ານການຂົ່ມຂູ່ທີ່ຈະລົງໂທດ.

ອົງປະກອບນີ້ເຫັນໄດ້ຊັດເຈນໂດຍສະເພາະໃນອາຊະຍາກຳທີ່ເກີດຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ຫຼື ມີຜົນກະທົບທາງສັງຄົມທີ່ສຳຄັນ, ເຊັ່ນ: ການລັກຊັບ, ອາຊະຍາກຳທີ່ຮຸນແຮງໃນເຂດກາງຄືນ, ຫຼື ການຂັບຂີ່ໃນຂະນະມຶນເມົາ. ຜູ້ພິພາກສາສາມາດອ້າງອີງຢ່າງຊັດເຈນເຖິງຄວາມຕ້ອງການ 'ສັນຍານ' ຕໍ່ສັງຄົມ.

2.3 ການສະກັດກັ້ນສະເພາະ: ການປ້ອງກັນການກະທຳຜິດຊ້ຳອີກໂດຍຜູ້ກະທຳຜິດ

ການສະກັດກັ້ນສະເພາະແມ່ນສຸມໃສ່ຜູ້ກະທຳຜິດແຕ່ລະຄົນ ແລະ ມີຈຸດປະສົງເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ບຸກຄົນນີ້ກະທຳຜິດທາງອາຍາອີກ (ການກະທຳຜິດຊ້ຳອີກ). ສິ່ງນີ້ສາມາດບັນລຸໄດ້ດ້ວຍຫຼາຍວິທີ:

• ການບໍ່ສາມາດເຮັດວຽກໄດ້: ຜ່ານການຄຸມຂັງ, ຜູ້ກະທຳຜິດຈະຖືກປ້ອງກັນ (ຊົ່ວຄາວ) ຈາກການກະທຳຜິດໃໝ່
• ການສະກັດກັ້ນ: ການສະກັດກັ້ນຜູ້ກະທຳຜິດໂດຍກົງຈາກພຶດຕິກຳທາງອາຍາໃນອະນາຄົດ
• ການດັດແປງພຶດຕິກຳ: ຜ່ານການປິ່ນປົວ, ການປິ່ນປົວ ຫຼື ການຊີ້ນຳ

ສຳລັບຜູ້ກະທຳຜິດຊ້ຳອີກ ຫຼື ຜູ້ກະທຳຜິດທີ່ມີບັນຫາການຕິດຢາເສບຕິດ, ອົງປະກອບນີ້ມັກຈະມີບົດບາດສຳຄັນ. ຕົວຢ່າງ, ຜູ້ພິພາກສາອາດຈະຕັດສິນໂທດຈຳຄຸກບາງສ່ວນໂດຍໂຈະໄວ້ກ່ອນພ້ອມກັບການປິ່ນປົວເປັນເງື່ອນໄຂພິເສດ.

2.4 ການຟື້ນຟູສຸຂະພາບ: ການເຊື່ອມໂຍງເຂົ້າສັງຄົມຄືນ

ການຟື້ນຟູສຸຂະພາບກ້າວໄປໄກກວ່າການປ້ອງກັນການກະທຳຜິດຊ້ຳອີກ. ເປົ້າໝາຍແມ່ນເພື່ອໃຫ້ຜູ້ຖືກຕັດສິນລົງໂທດສາມາດກັບຄືນສູ່ສັງຄົມໄດ້ຢ່າງເຕັມທີ່. ນີ້ອາດໝາຍຄວາມວ່າ:

• ການເຂົ້າຮ່ວມການສຶກສາ ຫຼື ການຝຶກອົບຮົມໃນລະຫວ່າງການກັກຂັງ
• ຊ່ວຍເຫຼືອກ່ຽວກັບບັນຫາໜີ້ສິນ ຫຼື ການຕິດຢາເສບຕິດ
• ເສີມສ້າງທັກສະທາງສັງຄົມ
• ການດູແລຫຼັງການກັກຕົວເພື່ອປ້ອງກັນການກັບຄືນມາເປັນຊ້ຳອີກ

ການຟື້ນຟູສຸຂະພາບແມ່ນມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງໂດຍສະເພາະສຳລັບຜູ້ກະທຳຜິດທີ່ມີອາຍຸນ້ອຍກວ່າ ແລະ ຜູ້ກະທຳຜິດທີ່ການປິ່ນປົວເບິ່ງຄືວ່າມີຄວາມຫວັງດີ. ເປັນທີ່ຮັບຮູ້ວ່າການຈຳຄຸກ (ໄລຍະຍາວ) ສາມາດຫຼຸດຜ່ອນໂອກາດໃນການຟື້ນຟູສຸຂະພາບໄດ້, ເຊິ່ງສາມາດສ້າງຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການຕັດສິນລົງໂທດ.

2.5 ຄວາມເຄັ່ງຕຶງລະຫວ່າງເປົ້າໝາຍການຕັດສິນລົງໂທດ

ໃນທາງປະຕິບັດ, ເປົ້າໝາຍເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ສອດຄ່ອງກັນສະເໝີໄປ. ການຕັດສິນຈຳຄຸກທີ່ຍາວນານອາດຈະມີຜົນຈາກທັດສະນະຂອງການແກ້ແຄ້ນ ແລະ ການສະກັດກັ້ນໂດຍທົ່ວໄປ, ແຕ່ເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ການຟື້ນຟູສຸຂະພາບ. ຄຳສັ່ງບໍລິການຊຸມຊົນທີ່ສັ້ນກວ່າອາດຈະສົ່ງເສີມການຟື້ນຟູສຸຂະພາບ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ແກ້ໄຂບັນຫາອົງປະກອບການແກ້ແຄ້ນໃນອາຊະຍາກຳຮ້າຍແຮງຢ່າງພຽງພໍ.

ໃນແຕ່ລະກໍລະນີທີ່ເປັນຮູບປະທຳ, ຜູ້ພິພາກສາຕ້ອງດຸ່ນດ່ຽງເປົ້າໝາຍທີ່ບາງຄັ້ງກໍ່ຂັດແຍ້ງກັນເຫຼົ່ານີ້. ໃນການເຮັດເຊັ່ນນັ້ນ, ຜູ້ພິພາກສາຈະພິຈາລະນາເຖິງຄວາມຮ້າຍແຮງຂອງການກະທຳຜິດ, ບຸກຄົນຂອງຈຳເລີຍ, ແລະ ສະຖານະການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງທັງໝົດ. ວິທີການດຸ່ນດ່ຽງນີ້ຢ່າງແນ່ນອນຈະຖືກປຶກສາຫາລືຂ້າງລຸ່ມນີ້.

3. ການປະຕິບັດການຕັດສິນລົງໂທດ: ການຕັດສິນໃຈຂອງສານ ແລະ ໜ້າທີ່ໃນການໃຫ້ເຫດຜົນ

ກົດໝາຍຂອງໂຮນລັງໃຫ້ອຳນາດຕັດສິນຂອງຜູ້ພິພາກສາຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນການກຳນົດການລົງໂທດ. 'ການຕັດສິນໃຈຕັດສິນລົງໂທດ' ນີ້ແມ່ນການເລືອກໂດຍເຈດຕະນາຂອງສະພານິຕິບັນຍັດ: ແຕ່ລະກໍລະນີແມ່ນເປັນເອກະລັກ ແລະ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການປັບແຕ່ງ. ໃນເວລາດຽວກັນ, ຜູ້ພິພາກສາຕ້ອງບໍ່ໃຊ້ການຕັດສິນໃຈນີ້ຕາມອຳເພີໃຈ, ແຕ່ຕ້ອງໃຫ້ເຫດຜົນໃນຄຳຕັດສິນ.

3.1 ປັດໄຈໃນການຕັດສິນລົງໂທດ

ໃນການຕັດສິນລົງໂທດ, ຜູ້ພິພາກສາຄຳນຶງເຖິງຫຼາຍປັດໃຈຄື:

ປັດໄຈທີ່ເປັນວັດຖຸປະສົງ (ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການກະທຳຜິດ):

• ຄວາມຮ້າຍແຮງຂອງການກະທຳຜິດ ແລະ ຜົນສະທ້ອນຕໍ່ຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າຍ
• ລະດັບຂອງຄວາມຜິດ (ເຈດຕະນາ, ຄວາມລະເລີຍ, ຫຼື ຄວາມລະມັດລະວັງ)
• ບົດບາດຂອງຈຳເລີຍ (ຕົວການ, ຜູ້ສົມຮູ້ຮ່ວມຄິດ, ຜູ້ຍຸຍົງ)
• ສະຖານະການພິເສດເຊັ່ນ: ເຫດການທີ່ບໍ່ຄາດຄິດ, ການປ້ອງກັນຕົວ, ຫຼື ຄວາມຮັບຜິດຊອບທີ່ຫຼຸດລົງ

ປັດໄຈທາງອັດຕະວິໄນ (ກ່ຽວກັບບຸກຄົນຂອງຈຳເລີຍ):

• ອາຍຸ ແລະ ສະພາບການສ່ວນຕົວ
• ການຕັດສິນລົງໂທດໃນອະດີດ (ການກະທຳຜິດຊ້ຳອີກ) ຫຼື ປະຫວັດອາຊະຍາກຳທີ່ບໍ່ມີຄວາມຜິດ
• ຄວາມເສຍໃຈ ແລະ ຄວາມເຕັມໃຈທີ່ຈະແກ້ໄຂ
• ພຶດຕິກຳໃນລະຫວ່າງການດຳເນີນຄະດີ (ການຮັບສາລະພາບ, ການຮ່ວມມືກັບການສືບສວນ)
• ບັນຫາສ່ວນຕົວ (ການຕິດຢາເສບຕິດ, ຄວາມຜິດປົກກະຕິທາງຈິດ, ໜີ້ສິນ)

ປັດໄຈດ້ານຂັ້ນຕອນ:

• ການລະເມີດຂໍ້ກຳນົດເວລາທີ່ສົມເຫດສົມຜົນ
• ຄວາມຜິດປົກກະຕິຂອງຂັ້ນຕອນໃນລະຫວ່າງການສືບສວນ
• ການລະເມີດສິດທິໃນການປ້ອງກັນ

3.2 ຫຼັກການຂອງສັດສ່ວນ

ຫຼັກການຫຼັກໃນການຕັດສິນລົງໂທດແມ່ນຫຼັກການຂອງສັດສ່ວນ: ການລົງໂທດຕ້ອງມີຄວາມສົມສ່ວນທີ່ສົມເຫດສົມຜົນກັບຄວາມຮ້າຍແຮງຂອງການກະທຳຜິດ ແລະ ລະດັບຂອງຄວາມຜິດ. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າການກະທຳຜິດເລັກນ້ອຍອາດຈະບໍ່ຖືກລົງໂທດຢ່າງຮ້າຍແຮງ, ແລະ ໃນທາງກັບກັນ, ອາຊະຍາກຳຮ້າຍແຮງບໍ່ຕ້ອງຖືກຕັດສິນລົງໂທດຢ່າງເບົາບາງ.

ຫຼັກການຂອງສັດສ່ວນຍັງໄດ້ຮັບການຍອມຮັບໃນກົດໝາຍວ່າດ້ວຍຄະດີ. ສານອຸທອນ Arnhem-Leeuwarden ໄດ້ເນັ້ນໜັກໃນຄຳຕັດສິນປີ 2016 ວ່າ 'ການລົງໂທດຕ້ອງສັດສ່ວນທີ່ສົມເຫດສົມຜົນກັບຄວາມຮ້າຍແຮງຂອງການກະທຳຜິດ ແລະ ສະຖານະການທີ່ມັນໄດ້ກະທຳ, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບບຸກຄົນຂອງຈຳເລີຍ' (ECLI:NL:GHARL:2016:3906).

3.3 ແນວທາງ ແລະ ຈຸດອ້າງອີງ

ເຖິງແມ່ນວ່າຜູ້ພິພາກສາມີອຳນາດຕັດສິນໃນການຕັດສິນລົງໂທດ, ແຕ່ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍຄະດີບໍ່ໄດ້ເຮັດວຽກຢ່າງອິດສະຫຼະ. ມີເຄື່ອງມືນຳພາຕ່າງໆຄື:

• ຄຳແນະນຳໃນການຕັດສິນລົງໂທດ: ຄຳແນະນຳທີ່ກຳນົດໂດຍອົງການໄອຍະການສາທາລະນະກ່ຽວກັບການລົງໂທດມາດຕະຖານສຳລັບການກະທຳຜິດບາງຢ່າງ. ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ມີຜົນຜູກມັດຕໍ່ຜູ້ພິພາກສາ ແຕ່ໃຫ້ທິດທາງ.
• ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍຄະດີ: ຄຳຕັດສິນທີ່ຜ່ານມາໂດຍສານ ແລະ ໂດຍສະເພາະໂດຍສານສູງສຸດປະກອບເປັນເຂັມທິດທີ່ເປັນປະໂຫຍດ. ຜູ້ພິພາກສາພິຈາລະນາເບິ່ງວ່າຄະດີທີ່ຄ້າຍຄືກັນໄດ້ຖືກປະເມີນແນວໃດ.
• ການລົງໂທດສູງສຸດຕາມກົດໝາຍ: ກົດໝາຍກຳນົດຂອບເຂດການລົງໂທດສູງສຸດທີ່ສາມາດລົງໂທດໄດ້ສຳລັບການກະທຳຜິດສະເພາະໃດໜຶ່ງ.

ເຄື່ອງມືເຫຼົ່ານີ້ຮັບປະກັນຄວາມສາມາດໃນການຄາດເດົາ ແລະ ຄວາມສອດຄ່ອງໃນລະດັບໃດໜຶ່ງ, ໃນຂະນະທີ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ພິພາກສາມີພື້ນທີ່ພຽງພໍສຳລັບການປັບແຕ່ງ.

3.4 ໜ້າທີ່ໃນການໃຫ້ເຫດຜົນ: ຄວາມໂປ່ງໃສໃນການຕັດສິນໃຈ

ມາດຕາ 359 ຂອງປະມວນກົດໝາຍວ່າດ້ວຍວິທີອາຍາຂອງໂຮນລັງ ກຳນົດໃຫ້ຜູ້ພິພາກສາໃຫ້ເຫດຜົນສຳລັບການລົງໂທດ. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າ ຄຳຕັດສິນຕ້ອງອະທິບາຍວ່າເປັນຫຍັງການລົງໂທດສະເພາະໃດໜຶ່ງຈຶ່ງຖືກເລືອກ. ເຫດຜົນຕ້ອງເຮັດໃຫ້ຊັດເຈນວ່າປັດໄຈໃດທີ່ຜູ້ພິພາກສາໄດ້ພິຈາລະນາ ແລະ ປັດໄຈເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ນຳໄປສູ່ການຕັດສິນໃຈສຸດທ້າຍແນວໃດ.

ສານສູງສຸດໄດ້ເນັ້ນໜັກຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກວ່າ ຜູ້ພິພາກສາພຽງແຕ່ຕ້ອງການໃຫ້ຄວາມເຂົ້າໃຈ 'ໃນລະດັບໃດໜຶ່ງ' ​​ກ່ຽວກັບການພິຈາລະນາ. ນີ້ແມ່ນຍ້ອນວ່າການປະເມີນມັກຈະມີຄວາມສັບສົນ ແລະ ກ່ຽວຂ້ອງກັບຫຼາຍປັດໃຈທີ່ຍາກທີ່ຈະລະບຸຊື່ຢ່າງຊັດເຈນ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ເຫດຜົນຕ້ອງເຂົ້າໃຈງ່າຍ ແລະ ຍອມຮັບໄດ້ (ECLI:NL:HR:2022:975, ECLI:NL:HR:2025:294, ECLI:NL:HR:2024:737).

ໜ້າທີ່ເພີ່ມເຕີມໃນການໃຫ້ເຫດຜົນຈະຖືກນຳໃຊ້ເມື່ອຜູ້ພິພາກສາບໍ່ສອດຄ່ອງກັບທ່າທີທີ່ຊັດເຈນ ແລະ ມີເຫດຜົນຂອງຝ່າຍຈຳເລີຍ ຫຼື ອົງການໄອຍະການ. ຕົວຢ່າງ, ຖ້າອົງການໄອຍະການຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການຕັດສິນຈຳຄຸກສອງປີ ແລະ ຝ່າຍຈຳເລີຍຮ້ອງຂໍຄຳສັ່ງບໍລິການຊຸມຊົນ, ແລະ ຜູ້ພິພາກສາຕັດສິນຈຳຄຸກສີ່ປີ, ຜູ້ພິພາກສາຕ້ອງອະທິບາຍຢ່າງກວ້າງຂວາງວ່າເປັນຫຍັງການລົງໂທດນີ້ຈຶ່ງເໝາະສົມ ແລະ ເປັນຫຍັງມັນຈຶ່ງແຕກຕ່າງຈາກທັງສອງທ່າທີ.

3.5 ຕົວຢ່າງຈາກກົດໝາຍກໍລະນີ: ຄຳຕັດສິນທີ່ແນ່ນອນ

ລອງເບິ່ງຕົວຢ່າງຈາກກົດໝາຍວ່າດ້ວຍຄະດີເພື່ອເບິ່ງວ່າຜູ້ພິພາກສາຈັດໂຄງສ້າງເຫດຜົນໃນການປະຕິບັດແນວໃດ. ໃນຄຳຕັດສິນຂອງສານອຸທອນ Arnhem-Leeuwarden (ECLI:NL:GHARL:2016:3906), ຈຳເລີຍຖືກຕັດສິນວ່າມີຄວາມຜິດໃນອາຊະຍາກຳທີ່ຮຸນແຮງ. ໃນການໃຫ້ເຫດຜົນໃນການຕັດສິນລົງໂທດ, ສານໄດ້ຂຽນວ່າ:

"ໃນການກຳນົດການລົງໂທດທີ່ຈະຖືກລົງໂທດ, ສານໄດ້ຄຳນຶງເຖິງຄວາມຮ້າຍແຮງຂອງການກະທຳຜິດ, ສະພາບການທີ່ມັນໄດ້ກະທຳ, ແລະ ບຸກຄົນຂອງຈຳເລີຍ. ໃນການເຮັດເຊັ່ນນັ້ນ, ສານໄດ້ພິຈາລະນາໂດຍສະເພາະເປົ້າໝາຍຂອງການລົງໂທດຄື: ການແກ້ແຄ້ນ, ການສະກັດກັ້ນທົ່ວໄປ ແລະ ສະເພາະ. ການລົງໂທດຕ້ອງມີຄວາມສົມສ່ວນທີ່ສົມເຫດສົມຜົນກັບຄວາມຮ້າຍແຮງຂອງການກະທຳຜິດ."

ຂໍ້ຄວາມນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າສານອ້າງອີງຢ່າງຊັດເຈນກ່ຽວກັບເປົ້າໝາຍການຕັດສິນລົງໂທດ (ການລົງໂທດ, ການຂັດຂວາງ) ແລະຫຼັກການຂອງສັດສ່ວນ. ໂດຍການຕັ້ງຊື່ອົງປະກອບເຫຼົ່ານີ້, ສານເຮັດໃຫ້ຊັດເຈນຕາມເຫດຜົນທີ່ການລົງໂທດຖືກກຳນົດ.

4. ການວິພາກວິຈານ ແລະ ຂົງເຂດຄວາມເຄັ່ງຕຶງ

ເຖິງແມ່ນວ່າລະບົບການຕັດສິນລົງໂທດຂອງໂຮນລັງຖືກພິຈາລະນາວ່າມີຄວາມສົມດຸນຕາມມາດຕະຖານສາກົນ, ແຕ່ກໍຍັງມີການວິພາກວິຈານ. ການວິພາກວິຈານນີ້ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນສຸມໃສ່ສອງຂົງເຂດຄື: ເຫດຜົນ ແລະ ຄວາມສອດຄ່ອງ.

4.1 ເຫດຜົນທີ່ຈຳກັດ

ຄຳຕັດສິນບາງຄຳມີເຫດຜົນສັ້ນໆສຳລັບການລົງໂທດ. ສຳລັບຜູ້ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ - ໂດຍສະເພາະສຳລັບຜູ້ທີ່ຖືກຕັດສິນລົງໂທດ ແລະ ຜູ້ເຄາະຮ້າຍ - ມັນອາດຈະຍັງບໍ່ຊັດເຈນວ່າເປັນຫຍັງການລົງໂທດນີ້ຈຶ່ງຖືກເລືອກ. ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຕ້ອງຈຳຄຸກສາມປີ ແລະ ບໍ່ແມ່ນສອງ ຫຼື ສີ່ປີ? ເປັນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນຄຳສັ່ງບໍລິການຊຸມຊົນ?

ສານສູງສຸດມີຄວາມລະມັດລະວັງກ່ຽວກັບການເພີ່ມຄວາມເຂັ້ມງວດໃນການໃຫ້ເຫດຜົນ. ສິ່ງນີ້ກ່ຽວຂ້ອງກັບການເຄົາລົບຕໍ່ການຕັດສິນໃຈຂອງຜູ້ພິພາກສາຂັ້ນຕົ້ນ: ຜູ້ພິພາກສາຜູ້ທີ່ຮັບຜິດຊອບຄະດີ ແລະ ຮັບຟັງຈຳເລີຍແມ່ນຜູ້ທີ່ດີທີ່ສຸດໃນການປະເມີນ. ສານສູງສຸດຈະແຊກແຊງພຽງແຕ່ຖ້າເຫດຜົນນັ້ນບໍ່ສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ແທ້ໆ ຫຼື ຂັດແຍ້ງກັນພາຍໃນ.

4.2 ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງຜູ້ພິພາກສາ ແລະ ສານ

ໃນທາງກັບກັນຂອງການຕັດສິນໃຈຂອງສານແມ່ນວ່າຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງຜູ້ພິພາກສາ ຫຼື ລະຫວ່າງສານຕ່າງໆສາມາດເກີດຂຶ້ນໄດ້. ການກະທຳຜິດທີ່ຄ້າຍຄືກັນອາດຈະນໍາໄປສູ່ການລົງໂທດທີ່ໜັກກວ່າໃນສານໜຶ່ງຫຼາຍກວ່າອີກສານໜຶ່ງ. ສິ່ງນີ້ສາມາດທໍາລາຍຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຄວາມຍຸຕິທໍາ: ເປັນຫຍັງຜູ້ກະທຳຜິດຄົນໜຶ່ງຈຶ່ງຖືກລົງໂທດໜັກກວ່າອີກຄົນໜຶ່ງ, ໃນເມື່ອຂໍ້ເທັດຈິງສາມາດປຽບທຽບກັນໄດ້?

ຄວາມແຕກຕ່າງດັ່ງກ່າວແມ່ນມີຢູ່ໃນລະບົບທີ່ອະນຸຍາດໃຫ້ມີພື້ນທີ່ຫຼາຍສຳລັບການປັບແຕ່ງ. ຄຳແນະນຳ ແລະ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍຄະດີຊ່ວຍປ້ອງກັນຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ຫຼາຍເກີນໄປ, ແຕ່ບໍ່ສາມາດກຳຈັດພວກມັນໄດ້ຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ຄຳຖາມແມ່ນວ່າຄວາມສະເໝີພາບທີ່ສົມບູນແມ່ນເປັນສິ່ງທີ່ຕ້ອງການຫຼືບໍ່, ຫຼືວ່າການປ່ຽນແປງໃນລະດັບໃດໜຶ່ງເໝາະສົມກັບຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງຄະດີ ແລະ ຈຳເລີຍຫຼືບໍ່.

4.3 ບົດບາດຂອງຜູ້ເຄາະຮ້າຍ

ໃນຊຸມປີມໍ່ໆມານີ້, ຖານະຂອງຜູ້ເຄາະຮ້າຍໃນການດຳເນີນຄະດີອາຍາໄດ້ຮັບການເສີມສ້າງ. ຜູ້ເຄາະຮ້າຍມີສິດທີ່ຈະເວົ້າ (ມາດຕາ 51e ຂອງປະມວນກົດໝາຍວ່າດ້ວຍວິທີທາງອາຍາຂອງໂຮນລັງ) ແລະສາມາດເຂົ້າຮ່ວມເປັນຝ່າຍທີ່ໄດ້ຮັບບາດເຈັບເພື່ອຂໍຄ່າຊົດເຊີຍ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ອິດທິພົນຂອງເຂົາເຈົ້າຕໍ່ການຕັດສິນລົງໂທດຍັງຄົງຈຳກັດ.

ສິດໃນການປາກເວົ້າມີຈຸດປະສົງເພື່ອໃຫ້ທັດສະນະຂອງຜູ້ເຄາະຮ້າຍໄດ້ຮັບການຟັງ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອກໍານົດຄໍາຕັດສິນໂດຍກົງ. ຜູ້ພິພາກສາອາດຈະພິຈາລະນາຄວາມປາດຖະໜາຂອງຜູ້ເຄາະຮ້າຍແຕ່ບໍ່ມີພັນທະທີ່ຕ້ອງເຮັດເຊັ່ນນັ້ນ. ຂອບເຂດຄວາມເຄັ່ງຕຶງນີ້ - ລະຫວ່າງການຮັບຮູ້ຄວາມທຸກທໍລະມານຂອງຜູ້ເຄາະຮ້າຍແລະການຕັດສິນລົງໂທດຢ່າງເປັນອິດສະຫຼະໂດຍຜູ້ພິພາກສາ - ເປັນຈຸດສົນທະນາທີ່ຍັງຄົງຢູ່.

ຄຳຖາມແມ່ນວ່າພວກເຮົາຈະສາມາດສ້າງຄວາມຍຸຕິທຳຕໍ່ອາລົມ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ເຄາະຮ້າຍໄດ້ແນວໃດ, ໂດຍບໍ່ນຳໄປສູ່ການລົງໂທດທີ່ຮຸນແຮງຢ່າງບໍ່ສົມສ່ວນ ຫຼື ໄປສູ່ສະຖານະການທີ່ການກະທຳຜິດທີ່ຄ້າຍຄືກັນຖືກລົງໂທດແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມຂອບເຂດທີ່ຜູ້ເຄາະຮ້າຍເວົ້າອອກມາ.

5. ການດຸ່ນດ່ຽງເປົ້າໝາຍການຕັດສິນລົງໂທດຫຼາຍຢ່າງ

ໃນທາງປະຕິບັດ, ເປົ້າໝາຍການຕັດສິນລົງໂທດຕ່າງໆບໍ່ຄ່ອຍຈະເກີດຂຶ້ນຢ່າງໂດດດ່ຽວ. ຜູ້ພິພາກສາທີ່ຕັດສິນລົງໂທດມັກຈະຕ້ອງພະຍາຍາມບັນລຸເປົ້າໝາຍຫຼາຍຢ່າງພ້ອມໆກັນ. ສິ່ງນີ້ນຳໄປສູ່ການພິຈາລະນາທີ່ສັບສົນ.

5.1 ການແກ້ແຄ້ນທຽບກັບການຟື້ນຟູສຸຂະພາບ

ຄວາມເຄັ່ງຕຶງແບບຄລາສສິກມີຢູ່ລະຫວ່າງການແກ້ແຄ້ນ ແລະ ການຟື້ນຟູສຸຂະພາບ. ຈາກທັດສະນະຂອງການແກ້ແຄ້ນ, ຜູ້ກະທຳຜິດອາຊະຍາກຳທີ່ຮຸນແຮງຄວນໄດ້ຮັບການຕັດສິນຈຳຄຸກດົນ. ຈາກທັດສະນະຂອງການຟື້ນຟູສຸຂະພາບ, ການຕັດສິນໂທດທີ່ສັ້ນກວ່າພ້ອມກັບການຊີ້ນຳຢ່າງເຂັ້ມງວດອາດຈະມີປະສິດທິພາບຫຼາຍກວ່າໃນການປ້ອງກັນການກະທຳຜິດຊ້ຳອີກ.

ຜູ້ພິພາກສາຕ້ອງຊອກຫາຄວາມສົມດຸນຢູ່ທີ່ນີ້. ປັດໄຈທີ່ມີບົດບາດປະກອບມີ: ອາຍຸຂອງຈຳເລີຍ (ໄວໜຸ່ມມີໂອກາດຫຼາຍກວ່າໃນການຟື້ນຟູສຸຂະພາບ), ຄວາມຮ້າຍແຮງຂອງການກະທຳຜິດ (ສຳລັບການກະທຳຜິດທີ່ຮ້າຍແຮງຫຼາຍ, ການລົງໂທດຈະມີນ້ຳໜັກຫຼາຍກວ່າ), ແລະ ຄວາມເປັນໄປໄດ້ຂອງການຟື້ນຟູສຸຂະພາບ (ການປິ່ນປົວເປັນໄປໄດ້ ແລະ ມີຄວາມຫວັງບໍ?).

5.2 ການກີດຂວາງທົ່ວໄປທຽບກັບສະເພາະ

ການສະກັດກັ້ນທົ່ວໄປ ແລະ ການສະກັດກັ້ນສະເພາະກໍ່ອາດຈະຂັດແຍ້ງກັນໄດ້. ສຳລັບຜູ້ກະທຳຜິດຄັ້ງທຳອິດທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດອຸບັດຕິເຫດຈະລາຈອນພາຍໃຕ້ອິດທິພົນຂອງຢາເສບຕິດ, ການລົງໂທດທີ່ເບົາບາງອາດຈະພຽງພໍຈາກທັດສະນະຂອງການສະກັດກັ້ນສະເພາະ (ບຸກຄົນນີ້ບໍ່น่าຈະກະທຳຜິດອີກ). ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຈາກທັດສະນະຂອງການສະກັດກັ້ນທົ່ວໄປ, ການລົງໂທດທີ່ໜັກກວ່າອາດຈະເປັນທີ່ຕ້ອງການເພື່ອສົ່ງສັນຍານໄປຫາຄົນອື່ນ.

ໃນກໍລະນີດັ່ງກ່າວ, ຜູ້ພິພາກສາຈະຕ້ອງຊັ່ງນໍ້າໜັກວ່າຄວາມຕ້ອງການຂອງສັງຄົມສຳລັບສັນຍານມີນໍ້າໜັກເທົ່າໃດທຽບກັບສະພາບການສ່ວນບຸກຄົນຂອງຈຳເລີຍ.

5.3 ການປະເມີນຜົນແບບປະສົມປະສານໃນການປະຕິບັດ

ສານສູງສຸດໄດ້ຢືນຢັນຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກວ່າ ໃນການຕັດສິນລົງໂທດ, ຜູ້ພິພາກສາຈະປະເມີນຜົນປະໂຫຍດແບບປະສົມປະສານ ເຊິ່ງເປົ້າໝາຍການຕັດສິນລົງໂທດທັງໝົດລ້ວນແຕ່ມີສ່ວນຮ່ວມ. ຜູ້ພິພາກສາບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງອະທິບາຍຢ່າງລະອຽດກ່ຽວກັບວິທີການຊັ່ງນໍ້າໜັກເປົ້າໝາຍການຕັດສິນລົງໂທດແຕ່ລະຢ່າງຢ່າງແນ່ນອນ, ຕາບໃດທີ່ການຕັດສິນໃຈສຸດທ້າຍແມ່ນເຂົ້າໃຈງ່າຍ (ECLI:NL:HR:2025:294, ECLI:NL:HR:2022:975).

ໃນທາງປະຕິບັດ, ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າຜູ້ພິພາກສາໄດ້ຊີ້ບອກໂດຍຫຍໍ້ໃນຄຳຕັດສິນວ່າເປົ້າໝາຍການຕັດສິນລົງໂທດໃດໄດ້ຖືກພິຈາລະນາ, ແລະຫຼັງຈາກນັ້ນອະທິບາຍວ່າເປັນຫຍັງການລົງໂທດທີ່ກຳນົດໄວ້ຈຶ່ງເໝາະສົມ. ເມື່ອບໍ່ສອດຄ່ອງກັບທ່າທີຂອງຝ່າຍຈຳເລີຍ ຫຼື ອົງການໄອຍະການ, ເຫດຜົນຕ້ອງກວ້າງຂວາງກວ່າ.

6. ສະຫຼຸບ: ລະບົບການດຸ່ນດ່ຽງ ແລະ ການປັບແຕ່ງ

ເຫດຜົນທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງລະບົບອາຍາຂອງໂຮນລັງແມ່ນການດຸ່ນດ່ຽງຢ່າງລະມັດລະວັງລະຫວ່າງຂອບກົດໝາຍ, ການຕັດສິນໃຈຂອງຕຸລາການ, ແລະໜ້າທີ່ໃນການໃຫ້ເຫດຜົນ. ຜູ້ພິພາກສາຊັ່ງນໍ້າໜັກຄວາມຮ້າຍແຮງຂອງການກະທຳຜິດ, ບຸກຄົນຂອງຈຳເລີຍ, ແລະຜົນປະໂຫຍດຂອງສັງຄົມ, ພ້ອມກັບເປົ້າໝາຍຂອງການລົງໂທດ, ການສະກັດກັ້ນ, ແລະການຟື້ນຟູສຸຂະພາບ.

ຫຼັກການຂອງສັດສ່ວນແມ່ນຈຸດໃຈກາງ: ການລົງໂທດຕ້ອງເໝາະສົມກັບຄວາມຜິດ ແລະ ຜູ້ກະທຳຜິດ. ໃນເວລາດຽວກັນ, ລະບົບຮັບຮູ້ວ່າແຕ່ລະກໍລະນີແມ່ນເປັນເອກະລັກ ແລະ ການປັບແຕ່ງແມ່ນມີຄວາມຈຳເປັນ. ດັ່ງນັ້ນ, ຜູ້ພິພາກສາຈຶ່ງມີການຕັດສິນໃຈທີ່ສຳຄັນ, ແຕ່ຕ້ອງໃຫ້ເຫດຜົນໃນເລື່ອງນີ້ດ້ວຍເຫດຜົນທີ່ເຂົ້າໃຈໄດ້.

ລະບົບນີ້ບໍ່ໄດ້ມີຂໍ້ບົກຜ່ອງ. ມີການວິພາກວິຈານກ່ຽວກັບເຫດຜົນທີ່ຈຳກັດບາງຄັ້ງ ແລະ ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງຜູ້ພິພາກສາ. ຄວາມເຄັ່ງຕຶງລະຫວ່າງເປົ້າໝາຍການຕັດສິນທີ່ແຕກຕ່າງກັນຍັງຄົງເປັນສິ່ງທ້າທາຍ. ໃນເວລາດຽວກັນ, ລະບົບດັ່ງກ່າວສະເໜີຄວາມຍືດຫຍຸ່ນໃນການໃຫ້ຄວາມຍຸຕິທຳຕໍ່ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງພຶດຕິກຳຂອງມະນຸດ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງການກະທຳຜິດທາງອາຍາ.

ສຸດທ້າຍ, ກົດໝາຍອາຍາ ຂອງໂຮນລັງ ແມ່ນອີງໃສ່ຄວາມໄວ້ວາງໃຈ: ຄວາມໄວ້ວາງໃຈໃນຜູ້ພິພາກສາເພື່ອປະເມີນຢ່າງລະອຽດ, ແລະ ຄວາມໄວ້ວາງໃຈໃນລະບົບການກວດສອບ ແລະ ການດຸ່ນດ່ຽງຜ່ານຄວາມເປັນໄປໄດ້ຂອງການອຸທອນ ແລະ ການຕັດສິນຄະດີ. ມັນເປັນລະບົບທີ່ບໍ່ໄດ້ອ້າງວ່າສົມບູນແບບ, ແຕ່ພະຍາຍາມເພື່ອການລົງໂທດທີ່ຍຸດຕິທຳ, ມີມະນຸດສະທຳ ແລະ ສົມສ່ວນ.

ແຫຼ່ງທີ່ສຳຄັນ:

• ມາດຕາ 1, 9 ຂອງປະມວນກົດໝາຍອາຍາຂອງໂຮນລັງ
• ມາດຕາ 359 ຂອງປະມວນກົດໝາຍວ່າດ້ວຍວິທີອາຍາຂອງໂຮນລັງ
• ECLI:NL:HR:2022:975, ECLI:NL:HR:2025:294, ECLI:NL:HR:2024:737
• ECLI:NL:GHARL:2016:3906, ECLI:NL:GHARL:2019:1539

ຄຳຖາມທີ່ຖືກຖາມເລື້ອຍໆກ່ຽວກັບເຫດຜົນທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງການຕັດສິນລົງໂທດໃນກົດໝາຍອາຍາຂອງໂຮນລັງ